Η ΟΣΕΟΚ, εκπροσωπεί τον κυπριακό κατασκευαστικό τομέα στην FIEC, στην Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Εργοληπτικών Οργανώσεων που συνενώνει τις εθνικές ομοσπονδίες του κλάδου σε όλη την Ευρώπη.
Μέσα από τη συμμετοχή μας στην υποεπιτροπή περιβάλλοντος της FIEC (TEC‑3) – της οποίας προεδρεύει ο εκπρόσωπός της Ομοσπονδίας, κ. Στέφανος Πιερίδης – συμβάλλουμε ενεργά στην αξιολόγηση, τον συντονισμό και τη διαμόρφωση κοινών θέσεων για τις ευρωπαϊκές περιβαλλοντικές πολιτικές που επηρεάζουν τον κατασκευαστικό τομέα. Το έργο που πραγματοποιείται στην TEC‑3 αποτελεί τεχνική συνεργασία μεταξύ των εργοληπτικών ομοσπονδιών της Ευρώπης, με απώτερο σκοπό την προώθηση των συμφερόντων του κλάδου μέσω διαβουλεύσεων και παρεμβάσεων της Γραμματείας της FIEC προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τις αρμόδιες θεσμικές επιτροπές.
Στο πλαίσιο αυτό:
- αξιολογούνται νομοθετικές προτάσεις,
- ανταλλάσσεται τεχνική τεχνογνωσία,
- ευθυγραμμίζονται πρακτικές ανησυχίες των εργοληπτών.
Στόχος του παρόντος σημειώματος είναι να ενημερώσει τα μέλη της ΟΣΕΟΚ για το έργο που έχει υλοποιηθεί το 2025, να παρουσιάσει τα θέματα που βρίσκονται υπό εξέταση και να αναδείξει τις αναμενόμενες εξελίξεις που θα επηρεάσουν τους εργολήπτες στην Κύπρο και την Ευρώπη.
Κατά τη διάρκεια του 2025, αξιολογήσαμε μεθοδολογικές προσεγγίσεις για την αποανθρακοποίηση βιομηχανικών υλικών ώστε να διασφαλιστεί η συμβατότητα με το CPR και να αποφευχθούν αντιφατικές υποχρεώσεις για τους εργολήπτες. Παράλληλα, συμβάλλαμε στη διαμόρφωση κοινών θέσεων του κατασκευαστικού κλάδου, διασφαλίζοντας ότι η οπτική του τομέα, ιδιαίτερα για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, εκπροσωπείται επαρκώς.
«Πράσινες Ετικέτες» & Τεχνική Αξιοπιστία Υλικών
Τα τελευταία χρόνια συζητείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο η εισαγωγή απλοποιημένων «πράσινων ετικετών» για δομικά υλικά, με στόχο την καλύτερη περιβαλλοντική ενημέρωση
Ωστόσο, στον ευρύτερο κατασκευαστικό τομέα εκφράζονται αυξανόμενες ανησυχίες. Τέτοιες προτάσεις συχνά παραβλέπουν το υφιστάμενο, εκτεταμένο και τεχνικά τεκμηριωμένο πλαίσιο που παρέχει ο Κανονισμός Δομικών Προϊόντων (CPR), με κίνδυνο τη δημιουργία παράλληλων συστημάτων που διπλασιάζουν ή αντιβαίνουν το υφιστάμενο πλαίσιο του Κανονισμού.
Θέση
Θεωρούμε ότι τέτοια συστήματα ενέχουν τον κίνδυνο δημιουργίας παράλληλων ή αντιφατικών ταξινομήσεων, που θα αποπροσανατολίσουν εργολήπτες, μελετητές και αναθέτουσες αρχές. Ο κατασκευαστικός τομέας βασίζεται σε αριθμητικά, επαληθεύσιμα δεδομένα και όχι σε χρωματικούς κώδικες που απευθύνονται περισσότερο σε καταναλωτές παρά σε τεχνικούς επαγγελματίες.
Τι έχει επιτευχθεί το 2025
Η TEC-3 σε συνεργασία με άλλες τεχνικές επιτροπές που ασχολούνται με πρότυπα και την οδηγία Δημόσιων Συμβάσεων (Public Procurement Directive) ανέδειξε τις αντιφάσεις τέτοιων προσεγγίσεων σε σχέση με το CPR, ενώ παράλληλα εξήγησε τις επιπτώσεις τους στο στάδιο της μελέτης, της προμήθειας υλικών και των διαγωνιστικών διαδικασιών.
Τι απομένει για το 2026
Το 2026 αναμένεται συνέχεια των σχετικών συζητήσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Προτεραιότητά μας παραμένει η προάσπιση της τεχνικής ουδετερότητας, καθώς και η ενίσχυση των υφιστάμενων εργαλείων του Κανονισμού Δομικών Προϊόντων – CPR χωρίς την προσθήκη παράλληλων μηχανισμών.
Ενεργειακή Απόδοση Κτιρίων (EPBD)
Η αναθεωρημένη Οδηγία για την Ενεργειακή Απόδοση Κτιρίων (EPBD) εισάγει σταδιακά νέες απαιτήσεις για τη μέτρηση του ανθρακικού αποτυπώματος του κτηρίου καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τους εργολήπτες, τις μελέτες και τον υπολογισμό του κόστους.
Θέση
Υποστηρίζουμε την ανάγκη αξιόπιστων μεθόδων υπολογισμού και ενιαίας εφαρμογής στα κράτη‑μέλη. Ωστόσο, επιμένουμε ότι η μετάβαση πρέπει να γίνει σταδιακά, με σαφή τεχνική καθοδήγηση, ώστε να αποφευχθούν δυσανάλογες απαιτήσεις σε μικρομεσαίες εργοληπτικές επιχειρήσεις.
Τι έχει επιτευχθεί
Παρακολουθήσαμε όλες τις τεχνικές εξελίξεις και τη μέχρι στιγμής εφαρμογή της οδηγίας στα κράτη μέλη η οποία παρουσιάζει καθυστέρηση. Εντοπίσαμε πρακτικές δυσκολίες και ενημερώσαμε έγκαιρα τους εθνικούς συνδέσμους για πιθανές επιπτώσεις.
Τι απομένει για το 2026
Αναμένονται νέες διευκρινίσεις, καθώς και τεχνική καθοδήγηση για τον Υπολογισμό Κύκλου Ζωής (WLC) και το Παγκόσμιο Δυναμικό Θέρμανσης (GWP) από την ΕΕ σχετικά με τις μεθοδολογίες και τα χρονοδιαγράμματα εφαρμογής. Στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε ότι η εθνική προσαρμογή θα γίνει με ρεαλισμό και τεχνική συνοχή.
Κυκλική Οικονομία, CDW & Κριτήρια End‑of‑Waste
Η διαχείριση αποβλήτων κατασκευών και κατεδαφίσεων ΑΚΚ και η προώθηση επαναχρησιμοποίησης υλικών αποτελούν κεντρική προτεραιότητα της ευρωπαϊκής Πράξης για την Κυκλική Οικονομία.
Θέση
Υποστηρίζουμε τις αρχές της κυκλικότητας, υπό την προϋπόθεση ότι οι απαιτήσεις είναι εφαρμόσιμες στις πραγματικές συνθήκες των εργοταξίων. Η ανακύκλωση και η επαναχρησιμοποίηση πρέπει να διευκολύνουν και όχι να επιβαρύνουν την παραγωγικότητα και την ασφάλεια των έργων ώστε οι μελλοντικές υποχρεώσεις να παραμένουν εφαρμόσιμες στην πράξη.
Τι έχει επιτευχθεί
Συμμετείχαμε ενεργά σε συναντήσεις και τεχνικές διαβουλεύσεις για τα κριτήρια End‑of‑Waste, καταθέτοντας πρακτική εμπειρία από το εργοτάξιο και αναδεικνύοντας δυσκολίες που παρατηρούνται σε μικρές αγορές.
Τι απομένει για το 2026
Αναμένεται τελικό κείμενο για τα κριτήρια End‑of‑Waste και πιθανές νέες υποχρεώσεις αναφοράς για CDW. Θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε την πρόοδο και να προωθούμε λύσεις που εξασφαλίζουν πρακτικότητα και αναλογικότητα για τις εργοληπτικές επιχειρήσεις.
Δημόσιες Συμβάσεις & Περιβαλλοντικά Κριτήρια
Οι αλλαγές που εξετάζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τη δημόσια σύναψη συμβάσεων ενδέχεται να επηρεάσουν τον τρόπο ενσωμάτωσης των περιβαλλοντικών κριτηρίων στα έργα υποδομής και τις οικοδομικές εργασίες.
Η θέση μας
Υποστηρίζουμε την ενσωμάτωση μη οικονομικών κριτηρίων, περιλαμβανομένων και περιβαλλοντικών στόχων στις προσφορές, αλλά μόνο όταν αυτά βασίζονται σε αντικειμενικά μετρήσιμα δεδομένα και όχι σε γενικευμένους ή δυσανάλογους δείκτες που δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματική τεχνική πολυπλοκότητα.
Τι έχει επιτευχθεί
Προβάλαμε τις θέσεις του κλάδου στις συζητήσεις της TEC‑3 και τις διαβουλεύσεις, εξηγώντας τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η κακή διαμόρφωση περιβαλλοντικών κριτηρίων στην ποιότητα, το χρονοδιάγραμμα και τους προϋπολογισμούς των έργων, καθώς και στον ανταγωνισμό.
Τι απομένει για το 2026
Αναμένονται νέες προτάσεις σε επίπεδο ΕΕ για την αναθεώρηση των κανόνων δημοσίων συμβάσεων. Θα συνεχίσουμε τη δουλειά, ώστε οι ρυθμίσεις να παραμείνουν ρεαλιστικές, ισορροπημένες και λειτουργικές για τους εργολήπτες.
Επιπτώσεις για τους Εργολήπτες και τον Τομέα
Ο κατασκευαστικός τομέας εκφράζει αυξανόμενη ανησυχία για τις προτάσεις εισαγωγής απλοποιημένων «πράσινων ετικετών», καθώς ενδέχεται να διπλασιάσουν ή να αντιβαίνουν στο υφιστάμενο πλαίσιο του CPR. Οι επαγγελματίες χρειάζονται αξιόπιστα αριθμητικά δεδομένα, όχι χρωματικούς δείκτες, για να διασφαλίζεται η ασφάλεια, η τεχνική συμμόρφωση και η αντικειμενικότητα. Η υπεραπλούστευση μπορεί να στρεβλώσει τις διαδικασίες προσφορών, να αποθαρρύνει την καινοτομία και να παραπλανήσει εμπλεκόμενους φορείς. Γι’ αυτό υποστηρίζουμε την ενίσχυση των υφιστάμενων μηχανισμών του CPR αντί της δημιουργίας παράλληλων συστημάτων.
Τι Κάνουμε Τώρα (Αρχές 2026)
Προετοιμαζόμαστε για πιθανές αλλαγές στις διαδικασίες δημοσίων συμβάσεων που θα επηρεάσουν τον τρόπο αξιολόγησης των περιβαλλοντικών κριτηρίων. Παρακολουθούμε τις εξελίξεις στην Πράξη για την Κυκλική Οικονομία και τα κριτήρια End‑of‑Waste, τα οποία θα καθορίσουν πώς μπορούν να επαναχρησιμοποιούνται ή να ανακυκλώνονται υλικά.
Τι Αναμένουμε στη Συνέχεια
Κατά τη διάρκεια του 2026 αναμένεται πρόοδος σε σημαντικά νομοθετικά αρχεία, τα οποία θα επηρεάσουν τις διαδικασίες προσφορών και τις απαιτήσεις αναφοράς. Περαιτέρω διευκρινίσεις για την EPBD ενδέχεται να εισαγάγουν νέες απαιτήσεις για την ανακοίνωση ενσωματωμένου άνθρακα και στοιχεία κύκλου ζωής. Οι τελικές ρυθμίσεις για την κυκλική οικονομία και τα κριτήρια End‑of‑Waste θα επηρεάσουν άμεσα τον τρόπο διαχείρισης υλικών και τη συμμόρφωση των εργοληπτών.
Επιπτώσεις για τους Εργολήπτες και τον Τομέα
Οι εργολήπτες πρέπει να συνεχίσουν να βασίζονται σε τεκμηρίωση συμβατή με το CPR και σε αριθμητικά δεδομένα για την προετοιμασία προσφορών και ελέγχων. Η ενίσχυση των εσωτερικών διαδικασιών για την παρακολούθηση αποβλήτων, επαναχρησιμοποίηση υλικών και διαφάνεια ροής υλικών θα είναι κρίσιμη στο μέλλον. Ενθαρρύνουμε όλες τις εταιρείες να παραμένουν συνδεδεμένες με τις ενημερώσεις της ΟΣΕΟΚ, καθώς εκπροσωπούμε τον κυπριακό τομέα στις ευρωπαϊκές τεχνικές συζητήσεις.
